به گزاش خبرگزاری مهر، رضا سعیدی رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت در رادیو گفتگو درباره جایگاه جمعیتی ایران، پیامدهای اقتصادی سالمندی و راهکارهای مدیریت آن توضیحاتی داد و گفت: جمعیت کشور ما الان با یک رشد آهسته در حال افزایش است، منتها فرزندآوری کاهشی است و هر سال حدود هفت درصد نرخ زادوولد و فرزندآوری کاهش پیدا می‌کند. از طرف دیگر امید زندگی در سه چهار دهه اخیر از حدود ۵۰ سال به حدود ۷۳ تا ۷۵ سال رسیده که در خانم‌ها سه چهار سال بیشتر و در آقایان کمتر است و میانگین حدود ۷۴ سال است که در سطح جهان هم تقریباً همین است.
رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت افزود: کاهش نرخ فرزندآوری و افزایش امید به زندگی دست‌به‌دست هم می‌دهد و جامعه را به سمت سالمندی می‌برد. ما در حال حاضر جامعه سالمند به معنای فوق سالمند مثل ژاپن و ایتالیا که ۳۰ درصد سالمند دارند نیستیم و حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد سالمندان ما هستند، یعنی نزدیک به ۱۰ تا ۱۱ میلیون جمعیت بالای ۶۰ سال و مقداری کمتر جمعیت بالای ۶۵ سال را داریم، اما سرعت سالمندی در جامعه ما بسیار بالاست.
سعیدی تصریح کرد: سرعتی که ژاپن سالمند شد شاید هفت هشت دهه طول کشید، اما ایران ظرف دو سه دهه با سرعت بالا به سمتی می‌رود که ۳۰ درصد جامعه‌اش سالمند شود، زیرا متولدین دهه شصت که بسیار زیاد بودند و جامعه را بسیار جوان کردند، حدود ۴۵ سال از آن دهه گذشته و وقتی به سال ۱۴۲۰ و ۱۴۲۵ برسیم تمام آن دهه شصتی‌ها وارد فاز سالمندی شده‌اند و ما با جامعه‌ای مواجهیم که تعداد سالمندانش به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد می‌رسد، چیزی که الان در ژاپن، ایتالیا و پرتغال اتفاق افتاده است.
وی درباره پیامدهای اقتصادی گفت: کشورهایی مثل ژاپن، ایتالیا و آلمان که به سمت سالمندی رفتند زیرساخت‌های صنعتی و اقتصادی پیشرفته داشتند و با پیشرفت اقتصادی و صنعتی این سالمندی را مدیریت کردند. اگر اقتصاد و صنعت ما قوی نباشد، سالمندی چالش‌های جدی اجتماعی ایجاد می‌کند. بیش از ۶۰ درصد تخت‌های بیمارستانی ما توسط سالمندان اشغال می‌شود و هزینه سلامت سالمندی بسیار بالاست، چون یک دهه آخر عمر سالمندان ما سالمندی سالمی نیست و اکثراً با بیماری‌های مزمن مثل دیابت، فشارخون، آرتروز، افسردگی و مشکلات روحی روانی دست‌به‌گریبان هستند که هم زندگی را به خودشان تلخ می‌کند و هم نظام سلامت قوی می‌طلبد.
این فوق‌تخصص نوزادان ادامه داد: امید زندگی در خانم‌ها حدود ۷۷ تا ۷۸ سال و در آقایان حدود ۷۲ سال است، یعنی خانم‌ها پنج شش سال بیشتر زندگی می‌کنند. این به این معناست که سالمندی جمعیت ما یک سالمندی زنانه و یک سالمندی تنهاست؛ خانمهای سالمندی که چهار پنج سال تنها باید زندگی کنند و این اقتضائات خودش را دارد. از خانواده‌های هسته‌ای که سالمند در درون خانواده حمایت می‌شد فاصله می‌گیریم و بچه‌ها گاهی در شهر دیگر یا خارج از کشورند و مراقبت داخل خانواده را کمتر داریم.
سعیدی تأکید کرد: ما یکی دو دهه بیشتر فرصت نداریم و همین‌الان هم اگر دیر نباشد زود نیست. مهم‌ترین اقدام داشتن جامعه، شهر و سازمان دوستدار سالمند است؛ همه ساخت‌وسازها و طراحی‌ها در شهر، مدرسه و دانشگاه باید متناسب با حرکت فردی باشد که تعادل خوبی ندارد و از پله بلند نمی‌تواند رفت‌وآمد کند. سن بازنشستگی ما ۵۰ تا ۶۰ سال اما امید زندگی ۷۵ سال است، یعنی ۱۵ تا ۲۰ سال بعد از بازنشستگی فرد باید زندگی کند. رویکرد جهانی از سالمندی سالم به سالمندی فعال و باکرامت رفته است؛ نباید فقط مراقب دیابت و فشارخون بود، بلکه به‌تنهایی و انزوای سالمند هم باید توجه کرد و در قالب اقتصاد نقره‌ای فضای کار و حضور متناسب با توانایی برای بالای ۶۰ و ۷۰ سال فراهم کرد.
وی درباره راه‌حل گفت: رویکرد ما نباید صرفاً حمایتی مثل مرکز مراقبتی و پارک خوب باشد، هرچند خوب است، بلکه باید یک‌قدم جلوتر به توانمندسازی سالمندان بپردازیم که زیرساخت آن در کودکی سالم شکل می‌گیرد. اگر کودکی سالم با سبک زندگی سالم و تغذیه مناسب داشته باشیم، سالمندی طولانی‌تر و سالم‌تری دارد و سالمند می‌تواند با گنجینه تجربه و دانش در جامعه نقش داشته باشد، هرچند توان جسمی کاهش‌یافته است.
رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت در مصاحبه با رادیو گفتگو، درباره اقدامات وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: اداره سلامت سالمندان بسیار فعال عمل می‌کند و هر ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی درگیرند. جدیدترین برنامه سازمان جهانی بهداشت یعنی مراقبت یکپارچه از سالمندان یا آیکوپ در ایران در حال انجام است و فردا همایش کشوری تربیت مربی و آموزش مراقبین در سالن همایش‌های رازی با حضور مهمانانی از ۶۴ دانشگاه برگزار می‌شود تا مراقبت از سالمندان را در شهرستان‌های خودآموزش دهند، هرچند زیرساخت‌ها و تکنولوژی‌های ما هنوز با استانداردها فاصله دارد.
