به گزارش خبرنگار مهر، همایش «مهمانی فرشتهها» همزمان با اعیاد شعبانیه و با حضور بیش از ۲۰۰ نفر از بیماران مبتلا به سرطان و همراهان آنها برگزار شد.
این مراسم از ابتدای برنامه با تلاوت آیاتی از کلامالله مجید آغاز شد و در ادامه، لیپهای شعبانیه به همراه اجرای مدیتیشن، بخشهای ابتدایی همایش را تشکیل دادند.
در ادامه برنامه، کارگاه تخصصی روانشناسی با محوریت اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) با سخنرانی قناعیان برگزار شد. وی در سخنان خود به این پرسش پرداخت که چرا برخی از بیماران با شنیدن نام بیماری، آسیبپذیری روانی بیشتری از خود نشان میدهند و در این زمینه با عنوان «طنین تابآوری در تلاطم تروما؛ تبیین روانشناختی مواجهه با بحران بیماری» به تشریح ابعاد روانی این مسئله پرداخت.
قنائیان با اشاره به اینکه مواجهه با خبر ابتلا به یک بیماری صعبالعلاج، چه برای فرد و چه برای عزیزان او، شباهت زیادی به یک شوک ناگهانی و ویرانگر روانی دارد، گفت: این اتفاق تمامی ساختارهای معنایی ذهن فرد را به چالش میکشد. آنچه موجب تفاوت واکنش افراد در برابر این بحران میشود، نه صرفاً ماهیت بیماری، بلکه سازوکارهای دفاعی و زیرساختهای شخصیتی آنهاست. برخی افراد با آرامش بیشتری از این بحران عبور میکنند و برخی دیگر دچار فروپاشی، مسئولیتپذیری اغراقآمیز یا فاجعهانگاری میشوند.
وی در ادامه به بررسی تفاوتهای فردی در سوگ و آسیبپذیری روانی پرداخت و افزود: مسئولیتپذیری افراطی، یادگیریهای دوران کودکی، ویژگیهای ژنتیکی و حتی ساختار عصبی افراد، در میزان تابآوری آنها نقش مهمی ایفا میکند. برخی افراد به جای تمرکز بر روند درمان، درگیر اضطراب نسبت به آینده دیگران میشوند و همین امر آنها را فرسوده میکند. همچنین ضریب هوشی و توانایی ذهنی در حل مسئله، نقش کلیدی در مدیریت بحران دارد و ناتوانی در یافتن راهکار، فرد را به سمت فاجعهانگاری و واکنشهای هیجانی شدید سوق میدهد.
قنائیان تأکید کرد: واکنشهایی مانند انکار، خشم، گوشهگیری، یا پناه بردن به معنویت و مدیتیشن در مراحل اولیه کاملاً طبیعی بوده و بخشی از فرآیند سوگواری برای سلامت از دسترفته محسوب میشوند. هر فرد حق دارد بر اساس ویژگیهای شخصیتی، ژنتیکی و تربیتی خود، این مسیر را طی کند و هیچیک از این واکنشها در ماههای ابتدایی نباید مورد شماتت قرار گیرد.
وی با اشاره به مرز میان سوگ طبیعی و اختلال PTSD گفت: سه عامل شدت، مدت و کیفیت واکنشها تعیینکننده سلامت روان در بلندمدت هستند. اگر پس از گذشت حدود شش ماه، فرد همچنان در انکار مطلق باقی بماند، از پیگیری درمان خودداری کند یا دچار افسردگی شدید شود، دیگر نمیتوان این وضعیت را سوگ طبیعی دانست و احتمال بروز اختلال استرس پس از سانحه بسیار بالا خواهد بود. در این شرایط، مدیریت ذهن یک ضرورت است، چرا که بسیاری از دردهای جسمانی از ذهن تأثیر میپذیرند و قدرت ذهن میتواند حتی در مسیر درمان سرطان نقش مؤثری ایفا کند.
در بخش دیگری از این کارگاه، به استراتژیهای حمایتی پرداخته شد. دکتر قناعیان حمایت اجتماعی و حضور در گروههای همسو را از مؤثرترین عوامل بهبود روانی دانست و اظهار کرد: شرکت در کمپینها و جلسات گروهی، احساس تنهایی را کاهش داده و به بیماران کمک میکند با مشاهده توانمندی دیگران، شجاعت درونی خود را بازیابند. با این حال، حضور در این جمعها باید آگاهانه باشد تا فرد دچار همزادپنداری تخریبی نشده و از تبادل تماسهای شخصی با بار روانی منفی پرهیزکند.
وی نقش همراهان بیمار را بسیار حیاتی دانست و افزود: همراهان باید شنونده باشند نه نصیحتگر، از شماتت و نسبت دادن بیماری به اشتباهات یا گناهان گذشته پرهیز کنند، حضور مستمر و اطمینانبخش خود را با جملاتی مانند «هر وقت خواستی من هستم» نشان دهند و در عین حال، مراقب فرسودگی روانی خود نیز باشند.
قنائیان در ادامه به اهمیت تماس فیزیکی اشاره کرد و گفت: آغوش، نوازش و ماساژ نه تنها حرکاتی عاطفی، بلکه ابزارهایی علمی برای کاهش هورمونهای استرس، افزایش حس امنیت و تقویت سیستم ایمنی بدن هستند. در همین راستا، وی با پخش قطعهای موسیقی، از بیماران و همراهانشان خواست یکدیگر را در آغوش بگیرند تا برای لحظاتی احساس امنیت را تجربه کنند.
در بخش پایانی این مراسم، لواسانی، یکی از بانوان مبتلا به سرطان که تاکنون چندین مرحله شیمیدرمانی را پشت سر گذاشته است، روی جایگاه حاضر شد و از تجربه مبارزه خود با بیماری سخن گفت. وی اظهار کرد: این بیماری به انتخاب ما وارد زندگیمان نشده و در ابتدای مسیر، اغلب در وضعیتی معلق قرار میگیریم و تصور میکنیم زندگی به پایان رسیده است. احساس گناه و مقصر دانستن خود، راه به جایی نمیبرد.
وی ادامه داد: پس از مدتی متوجه میشویم که بیماری بخشی از زندگی ما میشود، اما تمام زندگی ما نیست. انزوا، افسردگی و حبس کردن خود در اتاق، کمکی به بهبود نمیکند. پس از آن باید بپذیریم که راهی جز حرکت به سمت درمان وجود ندارد و این بیماری با فاصله گرفتن و فرار، درمان نخواهد شد.
لواسانی با تأکید بر طی کردن مراحل رشد در مسیر بیماری گفت: نباید خود را از جامعه دور کنیم، چرا که رشد ما با میزان اثرگذاریمان ارتباط مستقیم دارد و این اثرگذاری در هر شرایط و موقعیتی ممکن است. ما نمیتوانیم فصل سخت زندگیمان را حذف کنیم، اما میتوانیم قهرمان این فصل باشیم و رنج را به معنایی تبدیل کنیم که موجب وسعت و رشد ما شود.
در این ادامه این مراسم چند نفر از افرادی که تا کنون به مبارزه با این بیماری پرداختند با روایت هایی از زندگی خود سعی در ارائه تجربیات و روحیه و امیدواری به دیگر حاضران پرداختند.
در پایان این نشست با حضور افرادی از بیمارستان فیروزگر و لبافی نژاد از مبارزین سرطان تقدیر و تشکر به عمل آمد.
محدثه رمضانعلی
