یداله سهرابی، در گفتگو با خبرنگار مهر، به تشریح ابعاد مختلف بیماری دیابت، ضرورت پیشگیری، تشخیص زودهنگام و نقش مردم و نظام سلامت در کنترل این بیماری پرداخت و گفت: دیابت امروز یکی از مهمترین چالشهای نظام سلامت در کشور و جهان است. وقتی اعلام میشود بیش از ۱۴ درصد مردم به دیابت مبتلا هستند و حدود ۲۵ درصد نیز در معرض خطر ابتلا قرار دارند، باید این آمار را بهعنوان یک هشدار جدی تلقی کنیم.
وی افزود: نکته مهم این است که دیابت صرفاً یک بیماری با افزایش قندخون نیست، بلکه در صورت کنترل نامناسب میتواند عوارض گستردهای بر قلب و عروق، کلیهها، چشمها، سیستم عصبی و کیفیت زندگی افراد داشته باشد.
سهرابی ادامه داد: نگرانی اصلی ما فقط بیماران فعلی نیستند، بلکه جمعیت بزرگی از افراد در معرض خطر نیز وجود دارند که اگر اقدامات پیشگیرانه به موقع انجام نشود، ممکن است در سالهای آینده به جمعیت بیماران دیابتی در کشور اضافه شوند.
وی در خصوص دلایل افزایش شیوع دیابت، گفت: تغییر سبک زندگی یکی از مهمترین عوامل شیوع این بیماری است. به طوری که؛ کمتحرکی، مصرف بیش از اندازه مواد غذایی پرکالری، قندهای ساده، نوشیدنیهای شیرین، اضافهوزن و چاقی از عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع دو هستند. امروزه بسیاری از افراد به دلیل شرایط شغلی و زندگی شهری، فعالیت بدنی کافی ندارند، از طرف دیگر، الگوی تغذیه در خانوادهها نیز تغییر کرده است.
عضو شورای عالی نظام پزشکی تاکید کرد: باید توجه داشته باشیم که پیشگیری از دیابت از خانواده، مدرسه، محیط کار و جامعه آغاز میشود و نمیتوان تمامی مسئولیت آن را صرفاً بر عهده مراکز درمانی گذاشت.
وی در واکنش به نقش وزارت بهداشت و نظام مراقبتهای بهداشتی در کنترل دیابت، گفت: تأکید رئیسجمهور بر اهمیت پیشگیری و همچنین توجه وزارت بهداشت و معاونت بهداشتی به موضوع دیابت، نشان دهنده ضرورت حرکت جدیتر به سمت نظام سلامت پیشگیرانه است. انتظار ما این است که برنامههای پیشگیری از دیابت با جدیت، استمرار و پوشش گستردهتری اجرا شوند.
سهرابی افزود: شناسایی افراد در معرض خطر، غربالگری و تشخیص زودهنگام، آموزش عمومی، تقویت مراقبتهای اولیه سلامت، دسترسی آسان به خدمات بهداشتی و پیگیری منظم بیماران باید در اولویت قرار گیرد. در این مسیر، خانههای بهداشت، مراکز خدمات جامع سلامت، پزشکان خانواده، پزشکان عمومی و متخصصان نقش بسیار مهمی دارند.
رئیس نظام پزشکی نوشهر، به نقش مردم در پیشگیری از دیابت، اشاره کرد و گفت: خوشبختانه بخش قابل توجهی از خطر ابتلا به دیابت نوع دو با اصلاح سبک زندگی قابل کاهش است.
سهرابی در ادامه به طرح چند توصیه اساسی پرداخت و افزود: داشتن فعالیت بدنی منظم و پرهیز از کمتحرکی؛ کاهش مصرف قند، شیرینی، نوشابه و نوشیدنیهای شیرین؛ استفاده بیشتر از سبزیجات، حبوبات، غلات کامل و مواد غذایی سالم؛ کنترل وزن و پیشگیری از چاقی، به ویژه چاقی شکمی؛ انجام آزمایشهای لازم و بررسی دورهای قندخون، به خصوص در افراد دارای سابقه خانوادگی دیابت یا سایر عوامل خطر؛ و در نهایت، پرهیز از خوددرمانی و مراجعه منظم به پزشک؛ مهم ترین نکاتی است که برای کنترل دیابت باید در پیش بگیریم.
عضو شورای عالی نظام پزشکی اظهار داشت: نکته مهم این است که دیابت در مراحل اولیه ممکن است علامت مشخصی نداشته باشد؛ بنابراین نباید منتظر بروز علائم بمانیم.
وی در پاسخ به این سئوال که آیا صرفاً توصیه به تغذیه سالم و ورزش برای کنترل دیابت کافی است یا خیر، گفت: خیر. اگرچه تغذیه سالم و فعالیت بدنی پایههای اصلی پیشگیری هستند، اما مسئله دیابت ابعاد اجتماعی و اقتصادی نیز دارد. وقتی از مردم انتظار داریم غذای سالم مصرف کنند، باید امکان دسترسی اقتصادی و آسان به مواد غذایی سالم نیز فراهم باشد. وقتی از مردم میخواهیم فعالیت بدنی داشته باشند، باید فضاهای عمومی، پارکها، مسیرهای پیادهروی و امکانات ورزشی در دسترس آنان قرار گیرد. همچنین آموزش سلامت باید از دوران کودکی آغاز شود و مدارس، رسانهها، شهرداریها، سازمانهای مردمنهاد و نهادهای مرتبط در این زمینه مشارکت داشته باشند.
سهرابی اضافه کرد: پیشگیری زمانی موفق خواهد بود که سیاستهای سلامت با سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هماهنگ شوند.
وی در خصوص مسئولیت سازمان نظام پزشکی در مواجهه با دیابت در کشور، گفت: سازمان نظام پزشکی به عنوان یکی از نهادهای مهم جامعه پزشکی، میتواند در ارتقای آگاهی عمومی، ترویج فرهنگ پیشگیری، آموزش جامعه و تقویت ارتباط میان جامعه پزشکی و مردم نقش مؤثری ایفا کند. ما معتقدیم پزشک فقط مسئول درمان بیماری نیست؛ بلکه در آموزش، پیشگیری و ارتقای سلامت جامعه نیز مسئولیت حرفهای و اجتماعی دارد.
رئیس نظام پزشکی نوشهر ادامه داد: در شهرستان نوشهر نیز باید از ظرفیت پزشکان، مراکز درمانی، مراکز بهداشتی، داروخانهها و سایر گروههای سلامت برای افزایش آگاهی مردم و شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر استفاده شود.
سهرابی گفت: درخواست من از مسئولان این است که دیابت را باید یک اولویت جدی در سیاستگذاری سلامت کشور بدانیم. سرمایهگذاری در پیشگیری، غربالگری و آموزش، در بلندمدت میتواند از تحمیل هزینههای سنگین درمان و عوارض این بیماری به خانوادهها و نظام سلامت جلوگیری کند. از وزارت بهداشت و معاونت بهداشتی انتظار داریم برنامههای پیشگیری و کنترل دیابت را با تأمین منابع کافی، تقویت نظام مراقبتهای اولیه و مشارکت مؤثر بخش خصوصی و جامعه پزشکی دنبال کنند.
وی در پایان با عنوان این مطلب که سلامت سرمایهای نیست که بتوان آن را به زمان دیگری موکول کرد، افزود: دیابت در بسیاری از موارد قابل پیشگیری و در صورت تشخیص به موقع قابل کنترل است. در همین حال، پیشگیری از دیابت فقط وظیفه وزارت بهداشت یا پزشکان نیست، بلکه یک مسئولیت همگانی است. باید از درمانمحوری صرف فاصله بگیریم و به سمت جامعهای حرکت کنیم که در آن سلامت، تغذیه مناسب، تحرک بدنی و پیشگیری از بیماریها به بخشی از فرهنگ زندگی مردم تبدیل شود.








