به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، با آغاز فصل سرما و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی، خطر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن بار دیگر به یکی از نگرانی‌های جدی حوزه سلامت و ایمنی خانواده‌ها تبدیل شده است؛ گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بسیار سمی که بدون هشدار قابل تشخیص نیست و در صورت بی‌توجهی به نکات ایمنی می‌تواند در مدت کوتاهی جان چند عضو یک خانواده را تهدید کند.
سعید مهرسروش، معاون پژوهشی و آموزشی سازمان اورژانس تهران، با اشاره به افزایش آمار مسمومیت با مونوکسیدکربن در فصل سرما اظهار کرد: دو بازه زمانی در سال بیشترین آمار گازگرفتگی را به خود اختصاص می‌دهد؛ نخست ابتدای فصل سرما، زمانی که مردم استفاده از بخاری و وسایل گرمایشی را آغاز می‌کنند و دوم در روزهایی که سرمای شدید موجب افزایش شعله و مصرف سوخت این وسایل می‌شود.
وی با بیان اینکه مونوکسیدکربن گازی فوق‌العاده سمی، بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌مزه است، افزود: تشخیص این گاز با حواس انسانی امکان‌پذیر نیست و تنها راه شناسایی آن استفاده از دستگاه‌های هشداردهنده و سنجش مونوکسیدکربن در منازل است. بنابراین خانواده‌ها باید به‌ویژه در فصل سرما از این تجهیزات برای پایش مداوم محیط استفاده کنند.
مهرسروش با تأکید بر ضرورت رعایت نکات ایمنی پیش از روشن کردن وسایل گرمایشی گفت: پیش از راه‌اندازی سیستم‌های گرمایشی باید دودکش‌ها و مسیر خروج گازهای حاصل از احتراق به‌طور کامل بررسی شوند و نصب و سرویس بخاری و پکیج نیز به تعمیرکاران مجاز سپرده شود.
وی ادامه داد: احتراق ناقص و مسدود بودن مسیر دودکش از مهم‌ترین عوامل تولید و انتشار گاز مونوکسیدکربن در فضای داخلی ساختمان‌هاست و بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به دنبال داشته باشد.
علائم مسمومیت با مونوکسیدکربن چیست؟
معاون پژوهشی و آموزشی سازمان اورژانس تهران با اشاره به علائم اولیه مسمومیت با این گاز اظهار کرد: نشانه‌های ابتدایی گازگرفتگی شباهت زیادی به بیماری آنفلوآنزا دارد و معمولاً با سردرد، ضعف، تهوع، سرگیجه و احساس سنگینی در سر همراه است؛ با این تفاوت که فرد مسموم تب ندارد.
به گفته وی، در صورت ادامه حضور فرد در محیط آلوده، شدت مسمومیت افزایش می‌یابد و ممکن است علائمی مانند استفراغ، کاهش سطح هوشیاری و در نهایت مرگ بروز کند.
اقدامات ضروری هنگام مواجهه با گازگرفتگی
مهرسروش درباره اقدامات اولیه هنگام مشاهده علائم مسمومیت یا احتمال انتشار مونوکسیدکربن در محیط تصریح کرد: در چنین شرایطی باید بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ و آتش‌نشانی تماس گرفته شود و افراد در سریع‌ترین زمان ممکن محیط آلوده را ترک کنند.
وی افزود: مصدومان باید به فضای باز و هوای آزاد منتقل شوند و در صورت امکان، بدون به خطر انداختن جان افراد، پنجره‌ها برای تهویه محیط باز شود. درمان اصلی مسمومیت با مونوکسیدکربن اکسیژن‌رسانی سریع است و در موارد شدید، بیمار به درمان با اکسیژن پرفشار در بیمارستان نیاز دارد.
کودکان و سالمندان؛ گروه‌های آسیب‌پذیر در برابر مرگ خاموش
معاون پژوهشی و آموزشی سازمان اورژانس تهران با اشاره به گروه‌های در معرض خطر بیان کرد: کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و تنفسی بیش از سایر افراد در معرض آسیب ناشی از مونوکسیدکربن قرار دارند و حتی مقادیر اندک این گاز نیز می‌تواند برای این افراد تهدیدکننده حیات باشد.
وی با تأکید بر اینکه مونوکسیدکربن به دلیل ویژگی‌های نامحسوس خود به «مرگ خاموش» شهرت دارد، گفت: در بسیاری از حوادث گازگرفتگی، چند نفر از اعضای یک خانواده به‌طور هم‌زمان دچار مسمومیت یا فوت می‌شوند؛ حوادثی که در موارد زیادی با بررسی ساده سیستم گرمایشی و رعایت نکات ایمنی قابل پیشگیری هستند.
دمای مناسب منازل در فصل سرما چقدر است؟
مهرسروش درباره دمای مطلوب منازل در فصل سرد سال اظهار کرد: دمای استاندارد برای محیط زندگی حدود ۲۴ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است و افزایش بیش از حد دمای محیط علاوه بر بالا بردن مصرف گاز، می‌تواند خطر احتراق ناقص و تولید مونوکسیدکربن را افزایش دهد.
با توجه به افزایش استفاده از وسایل گرمایشی در روزهای سرد سال، رعایت اصول ایمنی، بررسی مسیر دودکش‌ها، سرویس دوره‌ای تجهیزات گرمایشی و نصب دستگاه هشداردهنده مونوکسیدکربن از جمله اقداماتی است که می‌تواند از وقوع حوادث ناگوار جلوگیری کند؛ چراکه در مواجهه با گازی که نه دیده می‌شود و نه بویی دارد، پیشگیری تنها راه مطمئن برای مقابله با مرگ خاموش است.
